Kontsumitzaile baten eta enpresa baten artean arazo edo gatazka bat sortzen denean, ez da beti beharrezkoa epaitegietara jotzea. Euskadin badago doako, azkar eta erraza den sistema bat, kontsumoarekin lotutako gatazka asko bide judizialera jo gabe konpontzea ahalbidetzen duena: Euskadiko Kontsumo Arbitraje Batzordea.
Kontsumo-gatazkak modu estrajudizialean konpontzeko mekanismo bat da, kontsumitzaileentzat zein enpresentzat irtenbide arinak eta eskuragarriak eskaintzea helburu duena.
Zer da Euskadiko Kontsumo Arbitraje Batzordea?
Euskadiko Kontsumo Arbitraje Batzordea Euskadiko Kontsumo Arbitraje Sistema kudeatzeaz arduratzen den organoa da. Sistema horren bidez, produktuen erosketarekin edo zerbitzuen kontratazioarekin lotutako erreklamazioak modu boluntarioan eta kontsumitzailearentzat inolako kosturik gabe konpon daitezke.
Bere helburu nagusia kontsumo-gatazkak modu inpartzialean bitartekatzea eta arbitratzea da, kasu askotan bide judiziala saihestuz.
Kontsumo-arbitrajea eguneroko egoeretarako pentsatuta dago, hala nola:
• Telefonia eta internet
• Argindar eta hornidura enpresak
• Online erosketak
• Etxetresna elektrikoak
• Bidaiak eta garraioa
• Akademiak eta gimnasioak
• Aseguruak
• Tailerrak eta automobilgintza
• Banku eta finantza zerbitzuak, besteak beste
Nola funtzionatzen du?
Prozedura kontsumitzaile batek Kontsumo Arbitraje Batzordean erreklamazio bat aurkezten duenean hasten da.
Hala ere, arbitrajea egin ahal izateko, enpresak sisteman parte hartzea onartu behar du. Bi egoera nagusi egon ohi dira:
• Kontsumo Arbitraje Sistemara atxikitako enpresak: aldez aurretik arbitrajera jotzea onartua dute.
• Atxiki gabeko enpresak: eskaera jasotzean parte hartzea onartu edo ukatu dezakete.
Bi aldeek arbitrajea onartzen badute, prozedura martxan jartzen da.
Ondoren, arbitraje-kolegio batek —normalean kontsumitzaileen, enpresen eta administrazioaren ordezkariek osatua— kasua aztertzen du eta aurkeztutako dokumentazioa baloratzen du.
Azkenik, “arbitraje-laudoa” izeneko ebazpena ematen da.
Zer da arbitraje-laudoa?
Arbitraje-laudoa arbitraje-organoak gatazka aztertu ondoren ematen duen azken erabakia da.
Garrantzi juridiko handia du, izan ere:
• Bi aldeentzat loteslea da.
• Epai judizial baten antzeko ondorioak ditu.
• Nahitaez bete behar da.
• Aldeetako batek betetzen ez badu, epaitegian exekutatu daiteke.
Laudoak arrazoia osorik edo zati batean eman diezaioke edozein alderdiri, aurkeztutako frogen eta egoeraren arabera.
Adibidez, laudo batek honako neurriak ezar ditzake:
• Bidegabe kobratutako diru kopuru baten itzulketa.
• Produktu baten konponketa.
• Faktura baten baliogabetzea.
• Zerbitzu akastun baten ondoriozko kalte-ordaina.
• Legezko bermeen betearazpena.
Kontsumo-arbitrajearen abantailak
Kontsumo Arbitraje Sistemak abantaila ugari ditu beste erreklamazio-bideekin alderatuta:
• Doakoa: kontsumitzaileak ez du tasarik edo prozedura-gasturik ordaindu behar.
• Epaiketa bat baino azkarragoa.
• Erraza: normalean ez da beharrezkoa abokatu edo prokuradore baten laguntza izatea.
• Inpartziala: ebazpena organo neutral batek hartzen du.
• Segurtasun juridikoa: laudoak balio juridikoa du eta nahitaez bete behar da.
Zein enpresa daude sistemara atxikita?
Enpresa askok Kontsumo Arbitraje Sistemaren bereizgarri ofiziala erakusten dute establezimenduetan, webguneetan edo kontratuetan.
Bereizgarri horrek esan nahi du enpresak arbitrajearen bidez konpontzea onartzen duela sor daitezkeen gatazkak.
Kontsumitzaileentzat, horrek konfiantza eta erreklamazioei irtenbidea emateko konpromiso handiagoa adierazten du.
Zer gatazka ezin dira arbitrajearen bidez konpondu?
Sistemak erreklamazio asko estaltzen dituen arren, badaude kanpoan geratzen diren gai batzuk, hala nola:
• Delitua edo zantzu penalak dituzten kasuak.
• Kalte larriak edo lesioak eragiten dituzten gatazkak.
• Intoxikazioekin, heriotzarekin edo kalte pertsonalekin lotutako erreklamazioak.
• Dagoeneko ebazpen judizial irmoa duten gaiak.
Gainera, sistemara atxiki gabeko enpresek parte hartzea ukatu dezakete.
Gero eta garrantzitsuagoa den mekanismoa
Online erosketen, kontratu digitalen eta urrutiko zerbitzuen hazkundearekin batera, kontsumo-gatazkak gero eta ohikoagoak dira.
Testuinguru honetan, Euskadiko Kontsumo Arbitraje Batzordea bezalako erakundeek funtsezko zeregina dute kontsumitzaileen eskubideak babesteko eta gatazkak epaitegietara jo gabe konpontzeko.
Kontsumo-arbitrajea, beraz, gero eta tresna erabilgarriagoa bihurtzen ari da kontsumo-harreman gardenagoak, orekatuagoak eta seguruagoak sustatzeko.
